De overgang van personenauto’s op fossiele brandstoffen naar elektrische auto’s is een cruciale stap in de transitie naar een duurzaam transportsysteem. In Nederland is het percentage elektrische auto’s van alle nieuw verkochte auto’s de afgelopen jaren gestegen van 5% in 2018 naar 34% in 2024. De verwachting is dat dit percentage de komende jaren verder zal toenemen.
Maar waar komt deze groei vandaan? Kan deze worden verklaard door de dalende prijzen van elektrische auto’s? Of door de verbeterde actieradius? En wat is de invloed geweest van de aankoopsubsidies en kortingen op de motorrijtuigenbelasting en de bijtelling die de overheid heeft verstrekt?
SPARK is het nieuwe model van PBL en Rijkswaterstaat, ontwikkeld door Significance en Demis, waarmee een prognose van de omvang en samenstelling van het toekomstige personenautopark gemaakt kan worden. SPARK gebruikt onder meer de kosten, de autokenmerken (zoals de actieradius) en het mobiliteitsbeleid als verklarende factoren voor de keuze voor een bepaald autotype. Daarbovenop wordt de Bass-theorie voor de diffusie van nieuwe technologieën gebruikt om de snelle groei van het aandeel elektrisch te verklaren. Hierbij wordt onderscheid gemaakt tussen zakelijke en privéauto’s, omdat de drijvende factoren en gevoeligheden in beide markten verschillen.
Ter validatie van het model is de prijsgevoeligheid van SPARK vergeleken met resultaten uit de internationale literatuur. Daarnaast is een analyse uitgevoerd op historische (longitudinale) autotypekeuze-data. Met behulp van een multinomiaal logistisch keuzemodel is het effect van beleid in de afgelopen jaren bepaald op een dataset die onafhankelijk is van de gegevens waarop de gevoeligheden van SPARK zijn geschat.
Uit deze drie bronnen (SPARK, literatuur, historische analyse) ontstaat een goed beeld van het belang van de drijvende factoren achter het groeiend marktaandeel elektrisch en de rol die subsidies en kortingen daarbij hebben gespeeld.
