Deze presentatie gaat over hoe we transportmodellen kunnen gebruiken/aanpassen om de gevolgen van klimaatverandering te onderzoeken. Het veranderende klimaat leidt tot langere periodes van laagwater dan wel hoogwater in rivieren. Dit heeft effecten op de bevaarbaarheid van deze rivieren en daarmee op het goederenvervoer. In deze presentatie gaan we nader in op hoe strategische modellen ingezet kunnen worden om de gevolgen van deze ontwikkelingen te bepalen.
De presentatie zal eerst een algemeen overzicht geven over: hoe modellen gebruikt kunnen worden om een onzekere toekomst te verkennen. Vervolgens wordt dit denkkader toegepast op de veranderende bevaarbaarheid van rivieren en kanalen door klimaatverandering.
We hebben een casestudy uitgevoerd met BasGoed - het strategisch model voor goederenvervoer in Nederland. Wij presenteren prognoses van het goederenvervoer waarin de impact van laagwaterstanden in de binnenvaart wordt gesimuleerd.
In de casestudy kijken we naar het verband tussen de waterstanden en transportkosten. Deze kostenverhoging is gebaseerd op de vermindering van de belading per scheepstype in het geval van laagwater. Dit geeft een ondergrens van de kostenverandering, want er wordt geen rekening gehouden met het ontstaan van schaarste aan bepaalde scheepstypen. De werkwijze uit de casestudy is ook uit te voeren voor andere aannamen over het aantal dagen in een toekomstjaar met laagwater en voor andere vaarwegen dan de Rijn (b.v. IJssel, Maas).
We simuleren lagere waterstanden bij de Duitse plaats Kaub. Voor binnenvaartreizen naar Zuid-Duitsland en verder naar het oosten is deze plaats algemeen bekend als grote bottleneck bij lage waterstanden. Specifiek hebben we 2 scenario’s getest. Een scenario waarbij laagwaterstanden in 2050 gedurende 135 dagen worden waargenomen. Een tweede scenario waarbij waarbij het hele jaar de Rijn beperkt bevaarbaar is. De veranderingen die we in het model stoppen zijn afgeleid uit het uitzonderlijk droge jaar 2018. De uitkomsten van het model presenteren wij. Dit betreft de gesimuleerde gedragsreacties, waarbij er een shift van binnenvaart naar weg en spoor plaatsvindt.
De presentatie sluit af met een bespreking van beperkingen van de uitgewerkte casestudy. Welke effecten worden niet meegenomen? Zouden we deze effecten al kunnen modelleren, zo niet welke nieuwe databronnen of aanpassingen aan het model zijn er dan mogelijk of wenselijk?