Het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat werkt toe naar een mobiliteitssysteem dat veerkrachtig en toekomstbestendig is (robuust). Dit concept gaat een prominente rol spelen in de opkomende Integrale Mobiliteitsanalyse 2026 en het toekomstperspectief Hoofdwegennet. Robuustheid kan uitgelegd worden als de mate waarin een wegsysteem zijn functie behoudt bij ongevallen en pechgevallen, klimaatgerelateerde verstoringen en andere verstoringen.
Bij de modellering van robuustheid moeten keuzes worden gemaakt over het type verstoringen dat wordt gemodelleerd, de kans, duur en capaciteitsreductie van deze verstoringen, de te hanteren indicator(en) en de manier waarop het gevolg van de verstoringen wordt gemodelleerd. Verstoringen op het wegennetwerk leiden tot een file stroomopwaarts als de intensiteit de restcapaciteit overschrijdt. Deze files kunnen terugslaan naar andere wegen en tevens kunnen kijkfiles ontstaand. Daarnaast is het mogelijk dat automobilisten en vrachtwagenchauffeurs een alternatieve route kiezen, hun vertrektijdstip aanpassen, een andere vervoerwijze of bestemming kiezen of besluiten helemaal niet meer te reizen. Idealiter kan het model dat wordt ingezet om het gevolg van verstoringen te bepalen al deze effecten endogeen modelleren. Dat stelt echter hele hoge eisen aan modellen zeker omdat tientallen, zo niet, honderden of duizenden verstoringen moeten worden gemodelleerd.
In het verleden zijn verschillende technieken ingezet om de rekentijd te beperken en toch zo nauwkeurig mogelijk de gevolgen te berekenen. Vraageffecten zijn tot nu toe buiten beschouwing gelaten. Qua toedelingsmodellen zijn statische modellen, marginale modellen in combinatie met dynamische modellen en analytische benaderingsmethoden ingezet. Monte-Carlo simulatie en “advanced sampling” technieken zijn ingezet om het aantal door te rekenen lokale verstoringen te beperken. Tot slot zijn GPU-implementaties gemaakt om zo efficiënt mogelijk parallel te kunnen rekenen. In het heden wordt gewerkt aan de inzet van het toedelingsmodel van het LMS “QBLOK” voor robuustheidsmodellering. Zal het mogelijk zijn om in de toekomst dynamische modellen in te zetten, gedragseffecten endogeen te modelleren, en ook netwerk brede en multimodale verstoringen met een langdurige impact door te rekenen? Tijdens onze presentatie geven we een inkijkje in het verleden, heden en de toekomst van robuustheidsmodellering.
